İcra takibi rehberi: Borca itiraz ediyoruz, dosyayı kapatıyoruz, takip açıyoruz

Kapıda bir zarf. Üstünde “Ödeme Emri” yazıyor, içinde hiç tanımadığınız bir dosya numarası, bir icra dairesi ve dikkatle seçilmiş bir yasaklar listesi. İlk tepki genellikle ikisinden biridir: Zarfı çekmecenin en dibine koymak ya da Google’a “icra gelirse ne olur” yazmak.

İkisini de yapmayın. Çünkü o zarf bir saat başlattı. Ve icra hukukunda saat, sizin hazır olmanızı beklemez.

Bu yazıda birlikte dört iş yapacağız: Önce elimizdeki belgenin ne olduğunu anlayacağız. Sonra borca itiraz edeceğiz. Ardından icra dosyasını kapatmayı göreceğiz. Son olarak masanın öbür tarafına geçip icra takibi açacağız. Arada faizi konuşacağız, çünkü icrada faizi konuşmadan hiçbir şey konuşulamıyor.

Önce harita: Elinizdeki belge ne?

İcra takipleri üç ana yoldan yürür. Hangisinde olduğunuzu bilmeden itiraz etmek, haritasız yola çıkmaya benzer: Bir yere varırsınız, ama muhtemelen gitmek istediğiniz yere değil.

	İlamsız takip	Kambiyo senedine dayalı takip	İlamlı takip
Neye dayanır?	Bir mahkeme kararı yoktur; alacaklı “alacaklıyım” der	Çek, senet (bono), poliçe	Mahkeme kararı (ilam) ya da ilam niteliğinde belge
Size ne gelir?	Ödeme emri	Kambiyo senetlerine özgü ödeme emri	İcra emri
Süreniz	7 gün	5 gün	7 gün
Nereye?	İcra dairesine itiraz	İcra mahkemesine itiraz	İcra mahkemesine “icranın geri bırakılması” başvurusu
İtiraz takibi durdurur mu?	Evet, kendiliğinden	Hayır, mahkeme ayrıca karar vermedikçe	Hayır, mahkeme ayrıca karar vermedikçe
Sonra kim dava açar?	Alacaklı	Genellikle borçlu yolunu icra mahkemesinde sürdürür	Borçlu

Bu tablonun özeti tek cümle: İlamsız takipte topu alacaklıya atarsınız; ilamlı ve kambiyo takibinde top sizdedir.

1. Birlikte borca itiraz ediyoruz (ilamsız takip)

Elimizde bir ödeme emri var ve borcu kabul etmiyoruz. Ya hiç borcumuz yok, ya ödedik, ya tutar yanlış, ya da imza bizim değil.

Adım 1: Tebliğ tarihini bulun. Yedi gün, zarfın size ya da adresinizdeki birine teslim edildiği günden itibaren işler. E-Devlet’ten gelen elektronik tebligatta ise tebligatın elektronik adresinize ulaşmasından itibaren beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılırsınız. Okumamış olmanız saati durdurmaz.

Adım 2: Ne itiraz edeceğinize karar verin.

• Borca itiraz: “Bu borç yok”, “ödedim”, “tutar fazla”. İlamsız takipte gerekçe yazmak zorunda değilsiniz; “borcum yoktur, takibe itiraz ediyorum” demeniz yeterlidir.
• İmzaya itiraz: Takip, imzalı bir belgeye dayanıyorsa ve imza size ait değilse bunu açıkça söylemelisiniz. Söylemezseniz imzanın sizin olduğunu kabul etmiş sayılırsınız.
• Faize ve ferilere itiraz: Ana paraya değil yalnızca faize ya da faiz oranına itiraz edebilirsiniz. Hangi kısmı kabul etmediğinizi açık yazın; kısmi itirazda kabul ettiğiniz kısım için takip devam eder.
• Yetkiye itiraz: Takip yanlış şehirdeki icra dairesinde açıldıysa, bunu borca itirazla birlikte, aynı dilekçede ileri sürün.

Adım 3: İtirazı yapın. Dosyanın bulunduğu icra dairesine dilekçeyle ya da sözlü olarak, kendi şehrinizdeki icra dairesi aracılığıyla da başvurabilirsiniz. İtirazınızın icra dairesine ulaştığı tarihi gösteren bir belge alın.

Adım 4: Takibin durduğunu kontrol edin. Süresinde yapılan itiraz, ilamsız takibi kendiliğinden durdurur. UYAP Vatandaş Portalı’ndan dosyayı takip edebilirsiniz.

Sık yapılan hata

“Nasılsa ödeyeceğim” diye itiraz etmemek. Borcun bir kısmına itirazınız varsa, örneğin faiz yanlış hesaplanmışsa, yedi gün geçtiğinde o hesap da kesinleşir. Sonradan “aslında faiz fazlaydı” demek, çok daha uzun ve masraflı bir yoldan mümkündür.

2. İtiraz ettim, şimdi ne olacak?

Topu alacaklıya attınız. Şimdi alacaklının önünde iki yol var:

• İtirazın kaldırılması (İİK m. 68): Alacaklının elinde imzası ikrar edilmiş ya da resmî bir belge varsa, altı ay içinde icra mahkemesine başvurur. Hızlı ve belgeye dayalı bir yoldur.
• İtirazın iptali davası (İİK m. 67): Belgesi o kadar güçlü değilse, bir yıl içinde genel mahkemede dava açar. Bazı alanlarda, örneğin ticari uyuşmazlıklarda ve tüketici işlerinde, bu davadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

Bu süreler içinde alacaklı harekete geçmezse takip olduğu yerde kalır.

Peki itirazım haksızsa? İşte burada kimsenin sevmediği bir kavram devreye girer: icra inkâr tazminatı. İtirazınız haksız çıkarsa ve alacak baştan belli, hesaplanabilir bir tutarsa, mahkeme alacaklı lehine alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata hükmedebilir (İİK m. 67/2, 68).

Bu yüzden “nasılsa süre kazanırım” diye yapılan bir itiraz, borcu yüzde yirmi büyütebilir. İtiraz bir haktır, ama zaman kazanmak için kullanılan bir oyalama yolu değildir.

Ters durum da var: Alacaklı takibinde haksız ve kötü niyetliyse, yani borç olmadığını bile bile takip açtıysa, bu kez borçlu lehine yine yüzde yirmiden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı istenebilir. Kanun iki tarafa da aynı mesajı veriyor: İcra dairesi bir pazarlık masası değildir.

İtiraz etmeyi kaçırdıysam? Takip kesinleşir. Ama borç gerçekten yoksa yol bitmez: Borçlu, menfi tespit davası açarak borçlu olmadığının tespitini, ödemek zorunda kaldıysa istirdat davası ile parasının geri verilmesini isteyebilir (İİK m. 72). Bu daha uzun, daha masraflı ve ispat yükü daha ağır bir yoldur. Yedi günün değeri burada anlaşılır.

İlamlı takipte durum: “İtiraz” yok, “geri bırakma” var

Elinize icra emri geldiyse, borç bir mahkeme kararına dayanıyor demektir. Kararı yeniden tartışma yeri icra dairesi değildir. Ama tamamen çaresiz de değilsiniz.

Karardan sonra borcu ödediyseniz, alacaklı size süre verdiyse ya da alacak zamanaşımına uğradıysa, icra mahkemesine başvurup icranın geri bırakılmasını isteyebilirsiniz (İİK m. 33). Kural olarak süre, icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür; bu süre geçtikten sonra başvurmak ancak sınırlı hallerde ve daha güçlü belgelerle mümkündür. Ödeme ya da süre verilmesi resmî ya da imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat edilmelidir. Burada dava açma sırası sizdedir; beklerseniz takip devam eder.

Kambiyo senedinde durum: Beş gün ve icra mahkemesi

Çek ya da senede dayanan takipte süre beş gündür ve itiraz icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır (İİK m. 168–170). İtiraz takibi kendiliğinden durdurmaz. İmzanın size ait olmadığını iddia ediyorsanız bunu açıkça yazmalısınız. Haksız ya da kötü niyetli itirazın da yaptırımları vardır.

Beş gün, kısa bir süre. Senedin altındaki imza ise çok uzun bir süre geçerli kalabiliyor.

3. Birlikte icra dosyamı kapatıyorum

Borcu kabul ediyorsunuz ve bitirmek istiyorsunuz. Güzel bir karar. Ama “ana parayı yatırdım, bitti” sanmak, bu sürecin en yaygın yanılgısıdır.

Adım 1: Güncel dosya hesabını isteyin. Ödenmesi gereken tutar yalnızca ana para değildir. Dosyada şunlar birikir:

• Ana para
• Takip tarihinden ödeme gününe kadar işleyen faiz
• Takip giderleri ve harçlar
• Alacaklı avukatının icra vekâlet ücreti
• Tahsil harcı

Adım 2: Ödemeyi dosyaya yapın. Ödemeyi icra dairesinin dosyaya ait hesabına, e-Devlet ya da UYAP üzerinden veya icra veznesine yapın. Alacaklıya elden ya da kendi hesabına yapılan ödemeler dosyaya otomatik yansımaz; makbuzla belgeleyip dosyaya bildirmeniz gerekir.

Adım 3: Erken ödemenin avantajını bilin. Tahsil harcı, borcun takibin hangi aşamasında ödendiğine göre artar; haciz ve satış aşamalarına gelindikçe oran yükselir. Yani hızlı kapatmak, çoğu zaman aynı borcu daha ucuza kapatmak demektir.

Adım 4: Hacizlerin kaldırılmasını isteyin. Borç tamamen ödendiğinde dosya kapanır, ama maaşınıza, banka hesabınıza ya da aracınıza konmuş hacizlerin kaldırılması için ilgili yerlere yazı gönderilmesini talep edin. Kapanan dosya, hacizleri her zaman kendiliğinden kaldırmaz.

Adım 5: Belgeyi saklayın. Dosyanın “infaz” ile kapandığını gösteren yazıyı alın ve saklayın. Yıllar sonra aynı borç yeniden önünüze gelirse, en iyi avukatınız o kâğıt olur.

Bir ipucu

Borcu taksitle ödemek istiyorsanız, alacaklıyla anlaşıp bunu icra dosyasına taahhüt olarak bildirebilirsiniz. Taahhüdü düzenli ödediğiniz sürece takip ilerlemez. Ama taahhüdü ihlal etmenin ayrı ve ciddi sonuçları vardır; ödeyemeyeceğiniz bir takvime imza atmayın.

4. Birlikte icra takibi açıyorum

Şimdi masanın öbür tarafındayız. Alacağınızı tahsil edemiyorsunuz ve icra yoluna başvurmak istiyorsunuz.

Adım 1: Doğru yolu seçin. Elinizde mahkeme kararı varsa ilamlı takip, çek ya da senet varsa kambiyo takibi, hiçbiri yoksa ilamsız takip. Yanlış yol seçmek takibi geçersiz kılmaz belki, ama sonucu ciddi biçimde geciktirir.

Adım 2: Yetkili icra dairesini belirleyin. Kural olarak borçlunun yerleşim yeri, sözleşmenin yapıldığı ya da ifa edileceği yer yetkilidir. Yanlış yerde açılan takip, borçlunun yetki itirazıyla başka şehre taşınabilir. Zaman kaybı da beraberinde gelir.

Adım 3: Talebinizi doğru yazın. Ana parayı, faiz başlangıç tarihini, faiz oranını ve türünü açıkça belirtin. Fazla talep edilen faiz, borçluya haklı bir itiraz sebebi verir ve bazen kötü niyet tazminatı riskini doğurur.

Adım 4: Harç ve masrafları yatırın. Takip, peşin harç ve tebligat masrafları yatırılınca başlar. Takip e-Devlet ya da UYAP üzerinden açılabilir.

Adım 5: Süreleri takvime yazın. Borçlu itiraz ederse sizin süreleriniz başlar: itirazın kaldırılması için altı ay, itirazın iptali için bir yıl. Bu süreleri kaçıran alacaklı, haklı olduğu hâlde alacağına ulaşamayabilir. Hukukta bu cümleyi çok kuruyoruz, çünkü çok yaşanıyor.

Faiz: Kaç, neden, kime?

Faiz, icra dosyasının sessizce büyüyen kısmıdır. 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun’la kanuni faizin hesaplanma yöntemi değişti. Artık sabit bir oran yok. Kanuni faiz, Merkez Bankası’nın bir önceki yılın 31 Aralık’ında uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni olarak belirleniyor. Yıl içinde reeskont oranı beş puan ya da daha fazla değişirse oran yılın ikinci yarısı için güncelleniyor.

Durum	Uygulanan faiz	Oran (13 Ekim 2026 itibarıyla)
Taraflar tacir değil, sözleşmede faiz yok (örneğin kira, kişiler arası borç)	Kanuni faiz (3095 m. 1)	Yıllık %31 (31.07.2026’dan beri; öncesinde %24)
Ticari iş, sözleşmede faiz yok	Merkez Bankası avans faizi, kanuni faizden yüksekse (3095 m. 2)	Yıllık %39,75 (20.12.2025’ten beri)
Tacir olmayanlar arasında sözleşmeyle kararlaştırılmış temerrüt faizi	Sözleşmedeki oran, ama sınırı var (TBK m. 120)	Kanuni faizin iki katını, yani yıllık %62‘yi aşamaz
Tacirler arasında sözleşmeyle kararlaştırılmış faiz	Sözleşmedeki oran	Kural olarak serbest

Önemli: Faiz günlük işler ve her dönem için o dönemde yürürlükte olan oran uygulanır. 2026’dan önce başlamış bir borç için tek bir oran kullanılmaz. Oranın değiştiği her tarih, hesabı ayrı dilimlere böler. Bu hesap, el yapımı bir tabloyla yapılabilecek en riskli hesaplardan biridir.

En çok sorulan ve en çok korkulan sorular

Borç yüzünden hapse girer miyim? Hayır. Anayasa, sözleşmeden doğan bir borcu yerine getirememek nedeniyle kimsenin özgürlüğünden yoksun bırakılamayacağını açıkça söyler (Anayasa m. 38/8). Ancak icra hukukunda borçtan değil, davranıştan kaynaklanan bazı yaptırımlar vardır. Örneğin mal beyanında bulunmamak ya da gerçeğe aykırı beyanda bulunmak, nafaka borcunu ödememek gibi durumlar tazyik hapsiyle sonuçlanabilir.

Mal beyanı nedir, vermezsem ne olur? Ödeme emrine itiraz etmediyseniz ve borcu da ödemediyseniz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde mal varlığınızı bildirmeniz gerekir (İİK m. 74). Bu beyanı vermemek, borçtan bağımsız ayrı bir yaptırım konusudur. “Malım yok” bile olsa bu beyanın verilmesi gerekir.

Evime haciz gelir mi, her şeyimi alırlar mı? Hayır. Kanun, borçlunun ve ailesinin yaşamı için gerekli ev eşyası gibi bazı malları haczedilemez sayar (İİK m. 82). Haciz, kimsenin evini boşaltmak için değil, alacağı karşılamak için yapılır. Yine de değerli ve “lüks” sayılabilecek eşyalar haczedilebilir.

Maaşımın tamamı mı kesilir? Hayır. Maaş haczinde kural olarak maaşın dörtte birinden az olmamak üzere bir kısmı haczedilir (İİK m. 83). Nafaka alacakları gibi bazı alacaklar önceliklidir.

Ödeme emri bana hiç ulaşmadı, ne olacak? Tebligat usulüne aykırı yapıldıysa, öğrendiğiniz tarihten itibaren icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurabilirsiniz. Ama “hiç almadım” ile “kapıda komşu aldı, bana vermedi” hukuken farklı durumlardır.

İtiraz edersem icra dosyası silinir mi? İtiraz takibi durdurur, silmez. Dosya UYAP’ta açık kalır; kapanması için ya alacaklının süreleri kaçırması, ya bir mahkeme kararı ya da ödeme gerekir.

Son söz

İcra dosyası, iki insan ya da iki şirket arasındaki bir ilişkinin, kâğıda dökülmüş en soğuk hâlidir. Ama arkasında çoğu zaman bir hikâye vardır: geciken bir maaş, batan bir iş, yanlış anlaşılmış bir sözleşme. Kanun bu hikâyeleri dinlemek için değil, sürelere bağlamak için yazılmıştır.

Bu yüzden ödeme emri geldiğinde ilk iş paniğe kapılmak ya da çekmeceyi açmak değil, takvimi açmaktır.

Kısaca

• İlamsız takip: 7 gün içinde icra dairesine itiraz; takip durur, top alacaklıya geçer.
• Kambiyo takibi: 5 gün içinde icra mahkemesine itiraz; takip kendiliğinden durmaz.
• İlamlı takip: İtiraz yok; 7 gün içinde icra mahkemesinden icranın geri bırakılması istenir.
• Haksız itiraz: En az %20 icra inkâr tazminatı riski. Kötü niyetli takip: Borçlu lehine en az %20 tazminat.
• Dosya kapatma: Ana para + faiz + masraf + vekâlet ücreti + harç; hacizlerin kaldırılmasını ayrıca isteyin.
• Faiz (13.10.2026): Kanuni %31, ticari %39,75; sözleşmeli temerrüt faizi tacir olmayanlarda en fazla %62.